Dzień 8: Bombardowanie Teheranu, zamknięcie cieśniny Hormuz, ropa po 91 dolarów

Teheran pod najsilniejszym dotychczas ostrzałem

W ósmym dniu amerykańsko-izraelskiej kampanii przeciwko Iranowi, stolica, Teheran, doświadczyła najintensywniejszej nocy ataków od początku konfliktu 28 lutego. Amerykańskie bombowce strategiczne B-2 zrzuciły dziesiątki tak zwanych bomb penetrujących bunkry na głęboko zakopane wyrzutnie rakiet balistycznych, podczas gdy izraelskie samoloty zaatakowały to, co IDF określiło jako "infrastrukturę reżimu" w "nowej fazie" wojny, jak podaje Haaretz.

Korespondent Al Jazeery w mieście opisał bombardowanie jako bardziej intensywne niż jakakolwiek poprzednia noc, a wśród trafionych miejsc znalazły się budynki mieszkalne, parkingi i stacje benzynowe. Rząd Iranu oświadczył, że siły amerykańskie i izraelskie zaatakowały ponad 3600 obiektów cywilnych od początku działań wojennych. Całkowita liczba ofiar śmiertelnych przekroczyła już 1332, w tym co najmniej 181 dzieci, według danych UNICEF i monitorowanych przez Al Jazeerę. Wśród ostatnich trafionych obiektów znalazła się szkoła podstawowa na placu Niloufar w Teheranie.

Cieśnina, która porusza światem

Najważniejszym gospodarczym skutkiem konfliktu było formalne zamknięcie przez Iran Cieśniny Hormuz dla żeglugi handlowej i groźba ataku na każdy statek próbujący przez nią przepłynąć. Wąski szlak wodny transportuje około 20% światowego eksportu ropy naftowej i znaczne ilości skroplonego gazu ziemnego. Ruch tankowców spadł o około 70% w ciągu kilku godzin od ogłoszenia, a ponad 150 statków zakotwiczyło się poza cieśniną – a ruch ostatecznie spadł niemal do zera, jak podaje Kpler.

Cena ropy Brent wzrosła do 91 dolarów za baryłkę – najwyższego poziomu od 2023 roku – ponieważ inwestorzy uwzględnili w cenach szok podażowy. Cena ropy amerykańskiej również gwałtownie wzrosła. Bloomberg poinformował, że ceny wzrosły o ponad 10% od początku ataków, a analitycy ostrzegają, że przedłużające się zamknięcie może podnieść cenę Brent powyżej 100 dolarów.

Europejska wrażliwość energetyczna

Skutki uboczne szczególnie dotkliwie odczuła Europa. Holenderskie kontrakty terminowe na gaz ziemny TTF – cena referencyjna dla kontynentu – wzrosły do 50 euro za megawatogodzinę, co stanowi wzrost o 60% od czasu zamknięcia cieśniny Hormuz, jak podaje Euronews. Skok ten jest najostrzejszym szokiem energetycznym, jaki Europa odczuła od czasu kryzysu w 2022 roku, wywołanego inwazją Rosji na Ukrainę – i następuje w momencie szczególnej kruchości, ponieważ zapasy gazu na całym kontynencie są na najniższym sezonowym poziomie od lat.

Oxford Economics szacuje, że kryzys obniży wzrost PKB strefy euro o 0,1 punktu procentowego w tym roku, sprowadzając go do około 1%, jednocześnie dodając od 0,3 do 0,5 punktu procentowego do inflacji ogólnej. W scenariuszu poważnego pogorszenia – przedłużające się zamknięcie cieśniny Hormuz w połączeniu z szerszą eskalacją regionalną – inflacja mogłaby wzrosnąć nawet o 3,6 punktu procentowego, ostrzega firma konsultingowa.

Trump: Żadnych rozmów bez kapitulacji

Na froncie dyplomatycznym droga do zawieszenia broni pozostaje całkowicie zablokowana. Prezydent Donald Trump, w uwagach relacjonowanych przez NPR, kategorycznie odrzucił wszelkie negocjacje z Teheranem, chyba że Iran zgodzi się na "bezwarunkową kapitulację". Stanowisko to pozostawia niewiele miejsca na dyplomację zakulisową, nawet gdy Sekretarz Generalny ONZ i kilku europejskich przywódców wezwało do natychmiastowego wstrzymania działań wojennych.

Iran ze swojej strony kontynuował ostrzał rakietowy izraelskich miast i amerykańskich baz wojskowych w Zatoce Perskiej, w tym w ZEA, Katarze i Bahrajnie. IRGC (Korpus Strażników Rewolucji Islamskiej) zapowiedział również zatopienie każdego okrętu wojennego, który spróbuje eskortować tankowce handlowe przez cieśninę.

Kryzys bez widocznego końca

Przy braku perspektyw na zawieszenie broni i zamkniętej dla żeglugi cieśninie Hormuz, rynki i rządy testują teraz scenariusze najgorszego przypadku. Dział energetyczny NPR zauważył, że strategiczne rezerwy ropy naftowej w USA i krajach sojuszniczych mogłyby zrównoważyć część niedoboru w krótkim okresie – ale nie w nieskończoność. Każdy dodatkowy dzień zamknięcia zaciska pętlę na i tak już napiętej globalnej gospodarce.