Polska wyda 8,7 mld zł na mieszkania społeczne w 2026 r.

Rekordowy budżet na walkę z kryzysem mieszkaniowym

Polski rząd ogłosił największy w historii pakiet inwestycji mieszkaniowych — 8,7 miliarda złotych na budownictwo społeczne i komunalne w 2026 roku. Kwota ta obejmuje 6,7 mld zł ze środków budżetowych oraz dodatkowe fundusze z Krajowego Planu Odbudowy. To o 2 miliardy złotych więcej niż rok wcześniej i ponad dwukrotnie więcej niż łączne wydatki na ten cel w latach 2020–2023.

Program jest odpowiedzią na pogłębiający się kryzys mieszkaniowy, który dotyka miliony Polaków. Według szacunków deficyt mieszkaniowy w Polsce wynosi od 0,5 do nawet 2 milionów lokali, a ponad 25 procent obywateli znajduje się w tak zwanej luce czynszowej — zarabiają zbyt dużo, by kwalifikować się do mieszkań komunalnych, ale zbyt mało, by pozwolić sobie na rynkowe stawki najmu.

Jak zostaną rozdzielone środki?

Ponad 4 miliardy złotych trafią na bezzwrotne dotacje dla gmin budujących mieszkania czynszowe, komunalne oraz akademiki. Kolejne 2 miliardy złotych zostaną przeznaczone na preferencyjne kredyty udzielane przez Bank Gospodarstwa Krajowego w ramach programu społecznego budownictwa czynszowego (SBC). Warunki kredytów są korzystne — finansowanie do 80 procent wartości inwestycji, okres spłaty do 30 lat, a przez pierwsze pięć lat oprocentowanie na poziomie WIBOR bez marży bankowej.

Nowym elementem strategii jest włączenie do systemu wsparcia 3,5 tysiąca spółdzielni mieszkaniowych, które uzyskają dostęp do grantów pokrywających 15 procent wartości inwestycji oraz niskooprocentowanych (2%) kredytów na 50 lat.

18 tysięcy mieszkań w tym roku

W 2026 roku rząd planuje zakontraktować budowę i remont 18 tysięcy mieszkań. Łącznie w trzyletnim okresie 2024–2026 ma powstać 35 tysięcy nowych lokali, realizowanych przez Społeczne Inicjatywy Mieszkaniowe (SIM), Towarzystwa Budownictwa Społecznego (TBS) oraz spółdzielnie mieszkaniowe. Środki będą dystrybuowane za pośrednictwem Funduszu Dopłat BGK.

Dla porównania — w pierwszej połowie 2025 roku oddano zaledwie 2 tysiące mieszkań komunalnych i społecznych, co stanowiło jedynie około 3 procent nowych lokali na rynku. Dotychczas z programów BGK powstało ponad 110 tysięcy mieszkań.

Tło demograficzne i rynkowe

Skala inwestycji wynika nie tylko z potrzeb mieszkaniowych, ale również z dramatycznej sytuacji demograficznej. Liczba urodzeń w Polsce spadła z 413 tysięcy w 2010 roku do 238 tysięcy w 2025 roku, a w ciągu ostatnich 15 lat zamknięto około jedną czwartą oddziałów porodowych. Brak dostępnych mieszkań jest powszechnie wskazywany jako jedna z głównych barier dla młodych rodzin.

Kontekst rynkowy pogarsza sytuację — według danych OECD koszty najmu w Polsce wzrosły o 62 procent od 2015 roku, podczas gdy średnie wynagrodzenia w tym samym okresie zwiększyły się jedynie o 24,5 procent. Wskaźnik własności mieszkań spadł z 65 do 60 procent w ciągu zaledwie trzech lat.

Długoterminowa strategia do 2030 roku

Program na 2026 rok jest częścią szerszej strategii — do 2030 roku rząd planuje przeznaczyć na mieszkalnictwo społeczne łącznie do 45 miliardów złotych, z rocznym limitem rosnącym do 10 mld zł. Jak podkreślił wiceminister rozwoju Tomasz Lewandowski, celem jest trwałe zwiększenie podaży mieszkań dostępnych cenowo i systemowe rozwiązanie problemu luki czynszowej, która dotyka szacunkowo 4 miliony polskich rodzin.