Rządy Czech i Słowacji wznowiły wspólne posiedzenia
Czescy i słowaccy ministrowie spotkali się po blisko dwóch latach na wspólnym posiedzeniu w pałacu Nová Horka w kraju morawsko-śląskim. Premierzy Babiš i Fico podpisali memorandum o pogłębionej współpracy w dziedzinie energetyki, transportu, obronności i digitalizacji.
Rządy Republiki Czeskiej i Słowacji spotkały się we wtorek 31 marca na wspólnym posiedzeniu w pałacu Nová Horka w Studénce w kraju morawsko-śląskim. To pierwsze takie rozmowy od kwietnia 2023 roku, kiedy to oba rządy po raz ostatni zebrały się w Trenczynie. Wznowienie tradycyjnego formatu wspólnych posiedzeń jest wynikiem zmiany klimatu politycznego po objęciu funkcji premiera Czech przez Andreja Babiša.
Dlaczego rozmowy zostały przerwane
Poprzedni czeski rząd pod przewodnictwem Petra Fiali z ODS odwołał wspólne posiedzenia w 2024 roku. Powodem były rozbieżne poglądy na kwestie polityki zagranicznej, przede wszystkim stanowisko Słowacji wobec wojny na Ukrainie i kontrowersyjne wypowiedzi premiera Roberta Fico na ten temat. Tradycja wspólnych posiedzeń obu rządów rozpoczęła się w 2012 roku w Uherskim Hradišciu i od tego czasu odbyło się łącznie osiem takich spotkań.
Memorandum o pogłębionej współpracy
Kluczowym rezultatem wtorkowego szczytu było podpisanie memorandum o pogłębionej współpracy między rządami obu krajów. Dokument, który czeski rząd zatwierdził jeszcze przed samym spotkaniem, otwiera drogę do ściślejszej koordynacji w obszarach polityki zagranicznej, gospodarki, obronności, digitalizacji, turystyki i sportu. Jak przed rozmowami zapowiedział czeski wicepremier i minister przemysłu Karel Havlíček, memorandum ma zdefiniować konkretne wspólne cele.
Energetyka i gaz jako priorytet
Jednym z głównych tematów rozmów było bezpieczeństwo energetyczne. Republika Czeska jest dla Słowacji ważnym obszarem tranzytowym dla transportu gazu ziemnego, co nabiera znaczenia po przyjęciu inicjatywy REPowerEU. Już podczas styczniowej wizyty Babiša w Bratysławie obie strony zadeklarowały, że Czechy pomogą Słowacji w kwestiach zaopatrzenia w gaz. Oprócz energetyki ministrowie zajęli się również infrastrukturą transportową i wsparciem konkurencyjności obu gospodarek.
Obrona i współpraca kryzysowa
Ważnym rozdziałem rozmów był również obszar obrony i bezpieczeństwa. Republika Czeska w 2026 roku nadal uczestniczy w ochronie słowackiej przestrzeni powietrznej i partycypuje w wielonarodowej brygadzie NATO na terytorium Słowacji. Słowacja z kolei pomagała w ewakuacji czeskich obywateli z obszarów kryzysowych – łącznie zrealizowała 17 lotów ewakuacyjnych, którymi do bezpiecznego miejsca dotarło również 69 czeskich obywateli. W lipcu 2025 roku ministrowie zdrowia obu krajów podpisali ramową umowę o transgranicznej współpracy służb ratowniczych.
Dwustronne rozmowy ministrów
Program w pałacu Nová Horka miał charakter czysto roboczy. Ministrowie obu rządów spotkali się również w formatach sektorowych ze swoimi partnerami resortowymi. Rozmowy trwały od godziny 11:30, po roboczym obiedzie nastąpiła wspólna konferencja prasowa premierów. Tematami dwustronnych spotkań były między innymi ochrona środowiska, współpraca gospodarcza i pomoc humanitarna.
Sygnał na przyszłość
Wznowienie wspólnych posiedzeń rządów jest jednocześnie sygnałem szerszego ocieplenia stosunków w regionie. Premierzy Fico i Babiš zapowiedzieli również zainteresowanie ożywieniem formatu Grupy Wyszehradzkiej i zwołaniem spotkania w ramach Formatu Slavkovskiego z kanclerzem Austrii Christianem Stockerem. Kolejne wspólne posiedzenie rządów, zgodnie z tradycją, powinno odbyć się na Słowacji.
