Wybory samorządowe 2026: Francja głosuje w nowym systemie

Historyczne wybory dla 50 000 gmin

W tę niedzielę ponad 900 000 kandydatów zgłoszonych na 50 478 listach poddaje się werdyktowi urn w pierwszej turze wyborów samorządowych. Wybory mają szczególny wymiar: po raz pierwszy w historii Republiki wszystkie gminy we Francji, niezależnie od ich wielkości, stosują ten sam system głosowania. Ustawa z 21 maja 2025 r. ujednoliciła bowiem zasady, wprowadzając proporcjonalny system listowy z parytetem i premią większościową, kładąc kres podziałowi na małe gminy – dotychczas podlegające systemowi większościowemu – i pozostałe.

Konkretnie, lista, która zajmie pierwsze miejsce, automatycznie otrzymuje połowę mandatów. Pozostałe mandaty są rozdzielane proporcjonalnie między wszystkie listy, które przekroczyły próg 5%. Reforma ta ma również na celu wzmocnienie parytetu: w małych gminach reprezentacja kobiet w starym systemie wynosiła zaledwie 38%.

Paryż: pojedynek lewicy z prawicą pod wysokim napięciem

Stolica skupia na sobie wszystkie spojrzenia. Anne Hidalgo, która nie ubiega się o reelekcję po dwóch kadencjach, pięciu kandydatów zaciekle walczy o jej następstwo. Według ostatnich sondaży Emmanuel Grégoire, pierwszy zastępca burmistrza, wspierany przez koalicję PS-Ekologów-PCF-Place Publique, uzyskuje około 33% poparcia, przed Rachidą Dati (LR-MoDem) z 27%.

Za tą czołową dwójką trzech kandydatów może odegrać znaczącą rolę w drugiej turze: Sarah Knafo (Reconquête) z 12%, Pierre-Yves Bournazel (Horizons) z 12% i Sophia Chikirou (La France insoumise) z 10%. Lista Zjednoczenia Narodowego, prowadzona przez Thierry'ego Marianiego, nie przekroczyłaby 4%, co faktycznie marginalizuje ją w stolicy.

Tematy kampanii – bezpieczeństwo, czystość, mobilność – doprowadziły do ostrych sporów. Sojusze w drugiej turze zapowiadają się jako decydujące: Knafo zaproponowała „wyciągnięcie ręki” do Dati, która kategorycznie odmawia.

Marsylia i Lyon: możliwe niespodzianki

W Marsylii scenariusz jest potencjalnie wybuchowy. Urzędujący socjalistyczny mer Benoît Payan ma zaledwie dwupunktową przewagę nad kandydatem RN Franckiem Allisio (35% do 33%). Przechylenie się drugiej co do wielkości metropolii Francji na skrajną prawicę stanowiłoby poważne trzęsienie ziemi polityczne.

W Lyonie sytuacja jest bardziej klarowna: Jean-Michel Aulas, ikoniczna postać francuskiego sportu, obecnie zaangażowany w politykę w ramach prawicowej koalicji, wyraźnie dystansuje urzędującego ekologicznego mera Grégory'ego Douceta (45% do 31%). Zmiana większości wydaje się prawdopodobna.

Abstencja, pierwszy przeciwnik kandydatów

Wszyscy obserwatorzy zgadzają się co do jednego: abstencja może osiągnąć rekordowe poziomy. W 2020 r., naznaczonym już pandemią, w wyborach samorządowych odnotowano prawie 55% abstencji w pierwszej turze. Obecne sondaże nie zapowiadają masowej mobilizacji. W tym kontekście rezerwy głosów list lepiej zakorzenionych lokalnie mogą zrobić różnicę.

Zjednoczenie Narodowe umacnia się jako trzecia siła w wielu średnich miastach, zagrażając historycznym bastionom lewicy lub prawicy republikańskiej. Konfiguracja trójstronnych lub czterostronnych pojedynków w drugiej turze 22 marca będzie w dużej mierze zależeć od transferów głosów między listami.

Dziś wieczorem pierwsze tendencje

Lokale wyborcze zamykane są o godzinie 20:00 w dużych miastach. Pierwsze szacunki będą znane wieczorem. Jedno jest pewne: jeśli żadna lista nie uzyska bezwzględnej większości głosów – co byłoby nowością w wielu gminach – 22 marca będzie prawdziwą datą prawdy dla rekonstrukcji francuskiego lokalnego krajobrazu politycznego.