Spór o "Przyjaźń": Orbán blokuje 20. pakiet sankcji UE

Awaria rurociągu "Przyjaźń" źródłem kryzysu

27 stycznia wstrzymano przesył rosyjskiej ropy naftowej rurociągiem "Przyjaźń" na Węgry i Słowację. Według Kijowa rurociąg został uszkodzony w wyniku rosyjskich ataków rakietowych i dronów, dlatego strona ukraińska nie może zagwarantować tranzytu. Budapeszt uważa to za szantaż polityczny: minister spraw zagranicznych Péter Szijjártó twierdzi, że Ukraina celowo utrudnia przywrócenie dostaw ropy, aby wywołać niedobory paliwa i wzrost cen na Węgrzech – zwłaszcza przed zbliżającymi się wyborami parlamentarnymi 12 kwietnia.

Weto wobec sankcji

22 lutego węgierski rząd ogłosił, że zablokuje przyjęcie 20. pakietu sankcji Unii Europejskiej wobec Rosji. Péter Szijjártó wyraził się jasno: Węgry nie zgodzą się na żadną decyzję UE ważną dla Ukrainy, dopóki strona ukraińska nie wznowi tranzytu ropy rurociągiem "Przyjaźń".

„Nie zgadzamy się na przyjęcie 20. pakietu sankcji, ponieważ wcześniej jasno stwierdziliśmy: dopóki Ukraińcy nie wznowią dostaw ropy na Węgry, nie pozwolimy na decyzje, które są ważne dla Ukrainy” – minister spraw zagranicznych Péter Szijjártó

Warto zauważyć, że Węgry wcześniej – pomimo wcześniejszych gróźb wetowania – ostatecznie zgodziły się na wszystkie poprzednie pakiety sankcji. Jednak w przypadku 20. pakietu, według informacji 444.hu, Budapeszt tym razem rzeczywiście zablokuje jego przyjęcie.

Pożyczka w wysokości 90 miliardów euro i powiązania z MFW

Budapeszt blokuje nie tylko sankcje: Węgry zawetowały również planowany przez UE pakiet pożyczek wojskowych i gospodarczych dla Ukrainy w wysokości 90 miliardów euro. Do zatwierdzenia pożyczki wymagana jest jednomyślna decyzja państw członkowskich, więc wystarczy jedno weto, aby ją zablokować. Konsekwencje mogą być dalekosiężne: program pożyczkowy MFW dla Ukrainy w wysokości 8 miliardów dolarów jest bowiem warunkowy – Kijów może go otrzymać tylko wtedy, gdy najpierw wpłynie pożyczka z UE. Zatem jedno węgierskie weto może zagrozić całemu zewnętrznemu systemowi finansowania Ukrainy.

Środki zaradcze: wstrzymanie eksportu diesla i rada ds. bezpieczeństwa energetycznego

Oba kraje nie poprzestały na werbalnych groźbach: Węgry i Słowacja zawiesiły eksport oleju napędowego na Ukrainę, od którego Kijów jest zależny pod względem własnych dostaw paliwa. Viktor Orbán ogłosił cztery środki zaradcze, w tym zwołanie posiedzenia rady ds. bezpieczeństwa energetycznego. Premier uważa, że Kijów i Bruksela w skoordynowany sposób próbują wywołać chaos na Węgrzech przed wyborami.

Ukraina odrzuca ultimatum

Ministerstwo Spraw Zagranicznych Ukrainy zdecydowanie odrzuca węgierskie i słowackie ultimatum, określając je jako „szantaż i grę na rękę państwu-agresorowi”. Kijów zaproponował również alternatywne rozwiązanie: dostawy ropy naftowej do obu sąsiednich krajów rurociągiem Odessa–Brody lub drogą morską. Péter Szijjártó jednak tego nie zaakceptował i poprosił Chorwację o pomoc w dostępie Węgrów do rosyjskiej ropy poprzez rurociąg Adria.

W cieniu rocznicy

Starcie toczy się w szczególnie ostrym kontekście politycznym: 24 lutego przypada czwarta rocznica wybuchu wojny rosyjsko-ukraińskiej. Państwa członkowskie UE wzywają do coraz większej jedności wobec Rosji, podczas gdy węgierskie weto po raz kolejny pokazuje, że drogi Budapesztu i Brukseli zasadniczo się rozchodzą w kwestii podejścia do konfliktu. Na razie nie widać perspektyw na kompromis: Budapeszt obstaje przy warunku tranzytu ropy, Ukraina odrzuca ultimatum – a czwarty rok wojny rozpoczyna się od wzrostu presji.