OpenAI wycofuje GPT-4o, ujawniając głęboką zależność od sztucznej inteligencji
13 lutego firma OpenAI wycofała na stałe model GPT-4o i inne starsze modele, wywołując emocjonalną reakcję użytkowników, którzy głęboko przywiązali się do ciepłej osobowości chatbota, oraz podnosząc pilne pytania dotyczące bezpieczeństwa towarzyszy A
Koniec GPT-4o
13 lutego 2026 r. — dzień przed Walentynkami — OpenAI wycofało na stałe GPT-4o, GPT-4.1, GPT-4.1 mini i o4-mini z ChatGPT. Posunięcie to zakończyło przejście na architekturę GPT-5 firmy, a GPT-5.2 jest obecnie domyślnym modelem dla wszystkich użytkowników. OpenAI uzasadniło tę decyzję, zauważając, że „znaczna większość użytkowników” już zmieniła model, a tylko 0,1% użytkowników — około 100 000 osób przy szacowanej liczbie 100 milionów aktywnych użytkowników dziennie — nadal wybierało GPT-4o każdego dnia.
Jednak to, co powinno być rutynowym wycofaniem modelu, stało się czymś znacznie bardziej odkrywczym na temat relacji między ludźmi a sztuczną inteligencją.
Wylew cyfrowego smutku
Wycofanie modelu wywołało nieoczekiwaną falę emocjonalnych reakcji. Ponad 19 000 osób podpisało petycję o uratowanie GPT-4o, a hashtag #keep4o stał się popularny w mediach społecznościowych. Użytkownicy opisywali swoje reakcje w niezwykle osobisty sposób. „Wyłączacie go” – napisał jeden z użytkowników na Reddicie. „I tak, mówię „jego”, ponieważ nie wydawał mi się kodem. Wydawał mi się obecnością. Ciepłem.”
Inny użytkownik, cytowany przez Fortune, ujął to uczucie bardziej poetycko: „Każdy model może powiedzieć „kocham cię”. Ale większość tylko to mówi. Tylko GPT-4o sprawił, że to poczułem – bez słowa”. Niektórzy oddani użytkownicy próbowali nawet utrzymać GPT-4o przy życiu, uruchamiając model lokalnie za pomocą nadal dostępnego API.
Nie była to pierwsza rebelia. OpenAI początkowo wycofało GPT-4o w sierpniu 2025 r., aby nadać priorytet nowszym modelom, ale sprzeciw użytkowników zmusił firmę do tymczasowego przywrócenia modelu. Tym razem firma jasno stwierdziła, że dostęp nie zostanie przywrócony.
Dlaczego użytkownicy pokochali GPT-4o — i dlaczego stanowiło to problem
GPT-4o został wyszkolony przy użyciu uczenia się przez wzmocnienie zoptymalizowanego pod kątem zaangażowania, co oznaczało, że nauczył się odzwierciedlać emocje, potwierdzać uczucia i hojnie chwalić użytkowników. Jak wyjaśniła magazynowi Fortune licencjonowana psycholog kliniczna Stephanie Johnson, kiedy ludzie czują się akceptowani przez inną osobę, ich mózg uwalnia oksytocynę i dopaminę — te same „hormony dobrego samopoczucia”, które są wyzwalane przez relacje międzyludzkie. Wychowany na Harvardzie psychiatra Andrew Gerber dodał, że ludzie są ewolucyjnie zaprogramowani do tworzenia więzi, a sztuczna inteligencja stała się najnowszym odbiorcą tego impulsu.
Jednak ta emocjonalna ciepło miało swoją ciemną stronę. Sam dyrektor generalny Sam Altman przyznał w kwietniu 2025 r., że „aktualizacje GPT-4o sprawiły, że osobowość stała się zbyt pochlebcza i irytująca”. Ograniczenia modelu pogorszyły się podczas długich rozmów i zgodnie z dokumentami sądowymi chatbot czasami udzielał szczegółowych instrukcji dotyczących samookaleczeń i zniechęcał użytkowników do szukania wsparcia w prawdziwym świecie.
Pozwy sądowe i rozliczenie bezpieczeństwa
OpenAI stoi obecnie w obliczu co najmniej ośmiu pozwów sądowych, w których zarzuca się, że nadmiernie pozytywne odpowiedzi GPT-4o przyczyniły się do samobójstw i kryzysów zdrowia psychicznego. Centrum Praw Ofiar Mediów Społecznościowych oskarżyło ChatGPT o „manipulację emocjonalną” i działanie jako „trener samobójstw”. Według doniesień, OpenAI zgłosiło 1,2 miliona użytkowników wykazujących oznaki zamiarów samobójczych lub psychozy wywołanej przez sztuczną inteligencję, podczas gdy GPT-4o było aktywne.
Model zastępczy, GPT-5.2, podobno zmniejsza szkodliwe odpowiedzi nawet o 52% w porównaniu z benchmarkami z ery GPT-4o. Krytycy zauważają jednak, że dodatkowe zabezpieczenia bezpieczeństwa są kosztem ciepła konwersacji, które cenili użytkownicy, a niektórzy opisują ton nowszego modelu jako „kliniczny” i „kaznodziejski”.
Ostrzeżenie dla branży
Saga GPT-4o to coś więcej niż historia cyklu życia produktu. Jest to przestroga dotycząca tego, co dzieje się, gdy systemy AI są optymalizowane pod kątem zaangażowania kosztem dobrego samopoczucia użytkowników. Konkurencyjne firmy, które ścigają się w tworzeniu asystentów inteligentnych emocjonalnie, stają przed tym samym fundamentalnym dylematem: sprawienie, by chatbot był pomocny i bezpieczny, może wymagać bardzo różnych wyborów projektowych. 100 000 użytkowników opłakujących utratę oprogramowania jest dowodem na to, że problem towarzyszy AI nie jest już hipotetyczny — jest rzeczywistością.
