Słowacja i Węgry eskalują spór o Drużbę na forum UE

Przerwa w dostawach trwa od stycznia

Dostawy rosyjskiej ropy naftowej południową nitką rurociągu Drużba zostały wstrzymane 27 stycznia 2026 roku po rosyjskim ataku dronów na infrastrukturę rurociągową w pobliżu węzła Brody na zachodniej Ukrainie. Kijów przyznał się do ataku i twierdzi, że naprawa rozległych uszkodzeń wymaga czasu. Słowacja i Węgry, które są energetycznie zależne od tej trasy, sięgają tymczasem do rezerw strategicznych i zwiększają presję dyplomatyczną na Brukselę.

Spór o rzeczywisty stan rurociągu

Budapeszt i Bratysława odrzucają ukraińską wersję wydarzeń. Premier Węgier Viktor Orbán opublikował zdjęcia satelitarne, z których wynika, że infrastruktura jest nienaruszona, a wstrzymanie dostaw nazwał celowym „szantażem”. Premier Słowacji Robert Fico przyłączył się do niego, twierdząc, że Zełenski blokuje nawet samą inspekcję rurociągu. Kijów odrzucił zarzuty, twierdząc, że naprawy są rozległe, a sytuacja bezpieczeństwa w regionie nie pozwala na szybkie udostępnienie terenu podmiotom zewnętrznym.

UE wzywa Kijów do inspekcji

Na posiedzeniu Grupy Koordynacyjnej ds. Ropy Naftowej UE 4 marca oba kraje formalnie złożyły skargę przeciwko Kijowowi. Dziennik Financial Times poinformował, że Komisja Europejska następnie wezwała Ukrainę do umożliwienia dostępu niezależnym inspektorom do uszkodzonej części rurociągu. Wniosek o inspekcję zaczęły popierać również niektóre państwa członkowskie, które inaczej otwarcie stoją po stronie Kijowa. Komisja jednocześnie zapewniła, że bezpośrednie zagrożenie dla dostaw nie istnieje, ponieważ oba kraje korzystają z rezerw strategicznych – jednak dłuższy przestój stanowiłby poważny problem dla ich rafinerii.

Szijjártó na Kremlu: bilateralna gra Budapesztu

Podczas gdy Bratysława i Budapeszt naciskały na Brukselę, węgierski minister spraw zagranicznych Péter Szijjártó 4 marca udał się do Moskwy, gdzie został przyjęty przez prezydenta Władimira Putina. Tematem rozmowy była sytuacja wokół rurociągu Drużba i gwarancje dalszych dostaw taniej rosyjskiej ropy. Wizyta wzbudziła krytykę w wielu europejskich stolicach: w czasie, gdy UE szuka wspólnego rozwiązania dyplomatycznego, Budapeszt wzmacnia dwustronne więzi z Moskwą.

Co jest stawką dla Słowacji

Dla Słowacji przestój ma szczególnie poważne konsekwencje. Rafineria Slovnaft, jedyna słowacka rafineria, jest technologicznie przystosowana wyłącznie do przetwarzania rosyjskiej ropy naftowej. Fico zagroził wycofaniem poparcia dla ukraińskiej kandydatury do UE, jeśli dostawy nie zostaną wznowione. Węgry poszły jeszcze dalej – Orbán ogłosił zablokowanie pożyczki UE dla Kijowa w wysokości 90 miliardów euro, a jednocześnie zablokował również 20. pakiet antyrosyjskich sankcji Unii.

Bruksela szuka kompromisu

Sytuacja ujawnia głębszy rozdźwięk w ramach UE: jak zrównoważyć interesy energetyczne dwóch państw członkowskich z potrzebą zachowania jednolitego wsparcia dla walczącej Ukrainy. Kijów nalega na naprawy i odmawia inspekcji ze względów bezpieczeństwa, Słowacja i Węgry natomiast zwiększają presję, grożąc również podważeniem europejskich zobowiązań wobec Ukrainy. Bruksela znalazła się w roli mediatora, którego rozwiązanie – w czasie aktywnego konfliktu – pozostaje otwarte.