Załoga Artemis II pobiła rekord odległości od Ziemi ustanowiony przez Apollo 13

Ludzie nigdy nie byli tak daleko od domu

Czwórka astronautów na pokładzie statku Orion należącego do NASA oficjalnie oddaliła się od Ziemi bardziej niż jakikolwiek człowiek w historii. W poniedziałek, 6 kwietnia, o godzinie 19:57 czasu polskiego, załoga Artemis II pobiła rekord odległości ustanowiony przez Apollo 13 w 1970 roku – i kontynuowała lot. W momencie osiągnięcia maksymalnej odległości, załoga znajdowała się 406 773 km od Ziemi, przewyższając rekord Apollo 13 wynoszący 399 287 km o ponad 6600 km.

To pierwszy raz, kiedy ludzie zapuścili się poza niską orbitę okołoziemską od czasu misji Apollo 17 w grudniu 1972 roku – przerwa trwająca ponad 53 lata.

Rekord zrodzony z triumfu, a nie tragedii

Porównanie z Apollo 13 niesie ze sobą gorzką ironię. Rekord odległości tej misji był wypadkiem – wynikiem katastrofalnej eksplozji zbiornika z tlenem, która zmusiła NASA do okrążenia Księżyca po jego niewidocznej stronie w ramach awaryjnej trajektorii swobodnego powrotu. Załoga Jima Lovella, Jacka Swigerta i Freda Haise'a nigdy nie zamierzała bić żadnych rekordów; walczyli o przetrwanie.

Artemis II, w przeciwieństwie do Apollo 13, osiągnęła swój kamień milowy zgodnie z planem. Astronauci NASA: Reid Wiseman, Victor Glover i Christina Koch, wraz z astronautą Kanadyjskiej Agencji Kosmicznej Jeremym Hansenem, wystartowali z Centrum Kosmicznego Kennedy'ego 1 kwietnia na pokładzie rakiety Space Launch System. Dwa czynniki przyczyniły się do przekroczenia rekordu Apollo 13: pozycja orbitalna Księżyca w danym momencie oraz trajektoria Oriona, która zbliżyła statek kosmiczny na odległość 6545 km od powierzchni Księżyca.

Widok, którego żaden człowiek nigdy nie widział

Podczas przelotu obok Księżyca, załoga jako pierwsza w historii mogła obserwować fragmenty niewidocznej strony Księżyca gołym okiem. Zrobili ponad 10 000 zdjęć, byli świadkami rzadkiego zaćmienia Słońca widocznego tylko z ich punktu widzenia, a nawet wykryli co najmniej cztery rozbłyski uderzeń meteorytów na powierzchni Księżyca. Pilot Victor Glover opisał to doświadczenie jako coś, co „po prostu wygląda nierealnie”.

Załoga zaproponowała również nazwanie dwóch księżycowych kraterów – jeden „Integrity”, od znaku wywoławczego ich statku kosmicznego, a drugi „Carroll” na cześć zmarłej żony dowódcy Wisemana.

Planowana 40-minutowa przerwa w komunikacji nastąpiła, gdy Orion przeleciał za Księżycem, tymczasowo odcinając kontakt z Centrum Kontroli Misji w Houston. Hansen tak skomentował to wydarzenie: „Robimy to, oddając cześć niezwykłym wysiłkom i dokonaniom naszych poprzedników w eksploracji kosmosu przez człowieka”.

W drodze do domu

We wtorek, 7 kwietnia, statek kosmiczny Orion opuścił sferę wpływów Księżyca około godziny 19:25 czasu polskiego, znajdując się w odległości 66 099 km od Księżyca. Załoga jest teraz w drodze powrotnej na Ziemię, a wodowanie spodziewane jest w piątek, 10 kwietnia, około godziny 2:07 czasu polskiego na Oceanie Spokojnym u wybrzeży San Diego. USS John P. Murtha odzyska załogę helikopterem, zanim przejdą po locie badania lekarskie.

Co dalej

Artemis II jest kluczowym krokiem w szerszym programie Artemis NASA, którego celem jest powrót astronautów na powierzchnię Księżyca po raz pierwszy od 1972 roku. Misja weryfikuje statek kosmiczny Orion i jego systemy podtrzymywania życia z ludzką załogą – co jest warunkiem koniecznym przed podjęciem próby lądowania na Księżycu w przyszłych misjach Artemis. Jak zauważyła dr Lori Glaze z NASA, załoga „wyznacza nowe granice dla całej ludzkości”, wspierając tę obietnicę.

Na razie świat obserwuje, jak czterech odkrywców szybuje w pustce w drodze do domu – będąc dalej od wszystkiego, co znają, niż jakikolwiek człowiek, który kiedykolwiek żył.