Artemis II: Ludzie wracają na Księżyc po raz pierwszy od 1972 roku

Pół wieku oczekiwania

Po raz pierwszy od czasu, gdy Apollo 17 dotknął powierzchni Księżyca w grudniu 1972 roku, ludzie wyruszą w podróż na Srebrny Glob. NASA oficjalnie wyznaczyła 1 kwietnia 2026 roku jako datę startu misji Artemis II – 10-dniowej misji, która wyśle czterech astronautów po szerokiej trajektorii swobodnego powrotu wokół Księżyca i z powrotem na Ziemię, zamykając 54-letnią lukę w załogowej eksploracji kosmosu.

Okno startowe otwiera się o 18:24 czasu wschodniego (ET) z Centrum Kosmicznego Kennedy'ego na Florydzie. Jeśli warunki pogodowe lub techniczne uniemożliwią start 1 kwietnia, dostępnych jest sześć dodatkowych okien startowych do 6 kwietnia, z ostateczną rezerwą 30 kwietnia.

Załoga: Lista historycznych „pierwszych razów”

Czteroosobowa załoga misji ma ogromne symboliczne znaczenie. Dowódca Reid Wiseman, pilot Victor Glover i specjalistka misji Christina Koch reprezentują NASA, a specjalista misji Jeremy Hansen leci z ramienia Kanadyjskiej Agencji Kosmicznej.

Glover zostanie pierwszą osobą czarnoskórą, która poleci w okolice Księżyca; Koch pierwszą kobietą, która dotrze w przestrzeń kosmiczną; a Hansen pierwszym obywatelem kraju innego niż Stany Zjednoczone, który kiedykolwiek zapuści się w okolice Księżyca. Dla Hansena będzie to również debiut w kosmosie. Koch, która spędziła 328 dni na pokładzie Międzynarodowej Stacji Kosmicznej w 2019 roku – rekord najdłuższego pojedynczego lotu kosmicznego kobiety – wnosi do misji niezrównane doświadczenie w zakresie wytrzymałości.

Co właściwie zrobi misja

Artemis II nie wyląduje na Księżycu. Zamiast tego Orion podąży trajektorią swobodnego powrotu, przelatując w odległości około 8000 kilometrów za odległą stroną Księżyca, zanim grawitacja wyrzuci statek kosmiczny z powrotem w kierunku Ziemi. Załoga oddali się od Ziemi bardziej niż jakikolwiek człowiek w historii, wchodząc ponownie w atmosferę z prędkością około 40 000 km/h – co będzie krytycznym testem osłony termicznej Oriona – zanim woduje na Oceanie Spokojnym u wybrzeży San Diego.

Cele misji ściśle odzwierciedlają cele Apollo 8 z 1968 roku: sprawdzenie, czy systemy podtrzymywania życia, nawigacji i napędu statku kosmicznego działają niezawodnie z ludźmi na pokładzie, torując drogę przyszłej próbie lądowania.

Problemy techniczne przed startem

Droga do 1 kwietnia nie była usłana różami. Podczas prób generalnych w lutym inżynierowie wykryli uporczywy wyciek wodoru w interfejsie masztu serwisowego, przypisywany wilgoci w uszczelce teflonowej. Kontrolerzy byli zmuszeni dwukrotnie wstrzymać odliczanie i spuścić paliwo z rakiety. Chociaż wyciek został ustabilizowany w dopuszczalnych granicach, nigdy nie został całkowicie wyeliminowany.

Poważniejszy cios nadszedł po próbie generalnej 19 lutego: zespoły odkryły wadliwą uszczelkę helową w sekcji szybkiego odłączania, gdzie linie naziemne zasilają tymczasowy kriogeniczny stopień napędowy. NASA wycofała cały stos SLS z powrotem do budynku montażu pojazdów w celu naprawy. Technicy wymienili wadliwą uszczelkę, a późniejsze jednogłośne głosowanie podczas formalnej oceny ryzyka dało załodze zielone światło na lot.

Oczekuje się, że rakieta powróci na platformę startową 39B pod koniec marca.

Szerszy kontekst: Droga do lądowania na Księżycu

Pomyślna misja Artemis II toruje drogę do ostatecznego postawienia butów na Księżycu, chociaż harmonogram uległ zmianie. NASA zrestrukturyzowała misję Artemis III, planowaną obecnie na 2027 rok, aby skupić się na testach spotkania i dokowania na niskiej orbicie okołoziemskiej ze Starship HLS firmy SpaceX i lądownikami Blue Moon firmy Blue Origin – zamiast lądowania na Księżycu. Pierwsze od 1972 roku amerykańskie załogowe lądowanie na Księżycu spodziewane jest teraz w ramach misji Artemis IV na początku 2028 roku.

Na razie 1 kwietnia reprezentuje coś prostszego i głębszego: powrót ludzkości, choć na krótko, w sąsiedztwo Księżyca.