Orbán zawetował unijny pakiet pomocy dla Ukrainy o wartości 90 miliardów euro

Szczyt w Brukseli: Orbán sam przeciwko 26

Premier Węgier Viktor Orbán na szczycie UE w Brukseli w dniach 19–20 marca utrzymał weto wobec planowanego pakietu kredytowego dla Ukrainy o wartości 90 miliardów euro, który Unia przeznaczyła na lata 2026–2027 na odbudowę kraju dotkniętego wojną i wzmocnienie jego zdolności obronnych. Blokując tę decyzję, Węgry – przy wsparciu Słowacji – uniemożliwiły sfinalizowanie pakietu, który w grudniu został już zasadniczo zatwierdzony.

Rurociąg Przyjaźń jako pretekst

Orbán uzależnił weto od przestoju w działaniu rurociągu Przyjaźń (Drużba). Rurociąg został uszkodzony w styczniu w wyniku rosyjskiego ataku dronów, a Ukraina twierdzi, że naprawa może potrwać nawet półtora miesiąca. Jednak węgierski premier uważa, że Kijów celowo utrudnia dostawy ropy. „Jesteśmy gotowi wspierać Ukrainę, jeśli otrzymamy naszą ropę, którą oni blokują” – oświadczył Orbán w Brukseli.

UE wysłała grupę ekspertów na Ukrainę w celu oszacowania szkód, ale Węgry i Słowacja odmówiły udziału swoich ekspertów w dochodzeniu, co wzbudziło poważne wątpliwości co do wiarygodności wśród partnerów unijnych.

Ostra krytyka ze strony europejskich liderów

Podczas szczytu UE węgierskie stanowisko spotkało się z niezwykle ostrą krytyką. Friedrich Merz, kanclerz Niemiec, nazwał krok Orbána „poważnym naruszeniem lojalności”. António Costa, przewodniczący Rady Europejskiej, oświadczył: „Nikt nie może szantażować instytucji unijnych”. Petteri Orpo, premier Finlandii, wprost nazwał weto zdradą, a Ulf Kristersson, premier Szwecji, stwierdził, że blokada ma wyraźnie motywację polityczną.

W odpowiedzi Komisja Europejska zamroziła węgierski wniosek o kredyt na zbrojenia w ramach programu SAFE (Security Action for Europe). Podczas gdy Francja i Czechy otrzymały zatwierdzenie, plan Budapesztu jako jedyny spośród 19 wnioskodawców pozostał zawieszony. Według anonimowego dyplomaty UE „trudno zatwierdzać miliardy dla Orbána, gdy narusza on zasadę lojalnej współpracy”.

Parlament węgierski powiedział „nie” członkostwu Ukrainy w UE

Międzynarodowy konflikt zaostrzył fakt, że węgierski parlament 10 marca przyjął rezolucję 142 głosami za, 28 przeciw i 4 wstrzymującymi się, w której odrzuca akcesję Ukrainy do UE, dalsze wsparcie finansowe i wojskowe oraz dążenia do przekształcenia UE w sojusz wojskowy. Rezolucja odwołuje się do faktu, że UE od 2022 roku przeznaczyła 193,3 miliarda euro na wsparcie Ukrainy – co według dokumentu jest prawie trzykrotnie większe od kwoty, którą Węgry otrzymały jako netto wsparcie unijne od czasu przystąpienia w 2004 roku.

Kalkulacje wyborcze w tle

Wielu europejskich liderów otwarcie oskarżyło Orbána o to, że za wetem stoją wybory parlamentarne 12 kwietnia. Sondaże opinii publicznej wskazują na niezwykle zaciętą walkę między Fidesz–KDNP a Partią TISZA Pétera Magyara. Według ostatniego sondażu Medián, Partia TISZA może nawet osiągnąć większość dwóch trzecich głosów, podczas gdy zbliżony do rządu Instytut Nézőpont nadal mierzy 6-punktową przewagę Fideszu.

W swojej kampanii Orbán przedstawia ukraińskiego prezydenta Zełenskiego jako zagrożenie dla Węgier, co wywołało oburzenie nawet wśród jego sojuszników. Analiza Bloomberga sugeruje, że weto służy wyraźnie celom polityki wewnętrznej, podczas gdy izolacja dyplomatyczna może w dłuższej perspektywie osłabić pozycję Węgier w UE.