Kryzys naftowy: Słowacja i Węgry budują nowy rurociąg produktowy

Przerwanie rurociągu Drużba wywołało kryzys

Od 27 stycznia 2026 roku, kiedy rosyjski atak dronów uszkodził infrastrukturę rurociągową w pobliżu ukraińskiego węzła naftowego Brody, ropa przestała płynąć do Słowacji i Węgier rurociągiem Drużba. Słowacki rząd natychmiast ogłosił stan zagrożenia naftowego, rafineria Slovnaft wstrzymała eksport paliw na Ukrainę i przekierowała dostawy wyłącznie na rynek krajowy. Kijów, pomimo nalegań obu rządów, nie wznowił działania rurociągu – zdaniem Budapesztu i Bratysławy z powodów politycznych, zdaniem Kijowa z powodu utrzymujących się szkód po rosyjskich atakach.

Nowy 127-kilometrowy rurociąg produktowy jako trwałe rozwiązanie

Po tygodniach napięć dyplomatycznych, 16 marca 2026 roku nadeszło przełomowe ogłoszenie: węgierski minister spraw zagranicznych Péter Szijjártó i słowacka minister gospodarki Denisa Saková podpisali umowę o budowie 127-kilometrowego rurociągu produktowego łączącego rafinerie Slovnaft w Bratysławie i MOL w Százhalombatta. Nowy rurociąg będzie rocznie transportował do 1,5 miliona ton produktów naftowych – głównie oleju napędowego i benzyny – i powinien być gotowy do użytku w pierwszej połowie 2027 roku.

Szijjártó opisał projekt jako ochronę przed „szantażem", którego oba państwa obecnie doświadczają. Rurociąg umożliwi elastyczne przesyłanie paliw między rafineriami w zależności od aktualnych potrzeb rynkowych i zmniejszy zależność obu krajów od niestabilnych szlaków tranzytowych.

Chorwacka Adria: droga alternatywa

Zanim nowa infrastruktura zostanie zbudowana, Słowacja i Węgry są zdane na rurociąg Adria przez Chorwację. Strona chorwacka pobiera za dostęp do swojej sieci opłaty trzykrotnie wyższe niż średnia europejska. Oba państwa złożyły wspólną skargę do Komisji Europejskiej. Ukraińscy przedstawiciele tymczasem zaproponowali UE wykorzystanie trasy Odessa–Brody jako kolejnej alternatywy, ale nawet ta opcja nie jest w stanie długoterminowo zastąpić przepustowości Drużby.

Irański konflikt windowuje ceny ropy powyżej 100 dolarów

Kryzys naftowy pogłębił jeszcze konflikt amerykańsko-irański. Po wspólnych amerykańsko-izraelskich atakach z końca lutego 2026 roku Iran grozi zamknięciem Cieśniny Ormuz, przez którą przechodzi około jednej piątej globalnych dostaw ropy naftowej. Cena ropy Brent wzrosła z około 70 dolarów do ponad 110 dolarów za baryłkę, a kontrakty futures, według Bloomberga, zbliżyły się do 120 dolarów – najwyższych wartości od 2022 roku. Globalny szok energetyczny dotknął więc jednocześnie oba kluczowe surowce: ropę naftową i gaz ziemny.

Duslo Šaľa ograniczyło produkcję amoniaku

Skutki szoku energetycznego odczuwa również słowacki przemysł. Zakłady chemiczne Duslo Šaľa, największy słowacki producent nawozów, zmniejszyły produkcję amoniaku do technicznego minimum. Gaz ziemny pełni tu rolę nie tylko źródła energii, ale także kluczowego surowca – gdy jego cena przewyższa cenę produktu końcowego, produkcja przestaje się opłacać. Kierownictwo przedsiębiorstwa na razie wyklucza zwolnienia, ale ostrzega, że w przypadku utrzymującego się konfliktu sytuacja może się jeszcze pogorszyć.

Ultimatum Fico i rozmowy z Merzem

Premier Robert Fico dał partnerom ultimatum: żąda rozwiązania do wtorku. Jednocześnie powołuje się na rozmowy z niemieckim kanclerzem Friedrichem Merzem o stopniowym wycofywaniu rosyjskich paliw kopalnych z europejskiej energetyki. UE wyznaczyła sobie cel zakończenia zależności od rosyjskich paliw kopalnych do 2028 roku – termin, do którego słowacki rząd odnosi się z rezerwą. Nowy 127-kilometrowy rurociąg produktowy stanowi zatem pragmatyczny kompromis: stabilność energetyczną, która omija niestabilne obszary tranzytowe, ale długoterminowe pytania o dywersyfikację źródeł pozostawia bez odpowiedzi.