Wojna w Iranie windowała inflację w Hiszpanii do 3,3%

Niespodziewany skok wstrząsa hiszpańską gospodarką

Ceny konsumpcyjne w Hiszpanii wzrosły w marcu o 3,3% w skali roku, jak wynika ze wstępnych danych opublikowanych przez Krajowy Instytut Statystyczny (INE). Liczba ta oznacza skok o jeden punkt procentowy w porównaniu z 2,3% w lutym i jest najwyższym wskaźnikiem od czerwca 2024 roku, kiedy to kraj wciąż odczuwał skutki wzrostu cen energii spowodowanego rosyjską inwazją na Ukrainę.

Główną przyczyną wzrostu są ceny paliw i smarów, które poszybowały w górę w bezpośrednim wyniku konfliktu zbrojnego w Iranie i częściowej blokady Cieśniny Ormuz, arterii, przez którą przepływa blisko jedna trzecia światowej ropy naftowej transportowanej drogą morską. Cena ropy Brent przekroczyła na początku marca 119 dolarów za baryłkę, a gaz ziemny w Europie podrożał o ponad 50%, według danych z holenderskiego indeksu TTF.

Inflacja bazowa stabilna, ale presja rośnie

Inflacja bazowa – która nie obejmuje energii i świeżej żywności – utrzymała się na stabilnym poziomie 2,7%, co wskazuje, że szok ma na razie charakter głównie energetyczny. Jednak analitycy i sam Euronews ostrzegają, że wzrost cen paliw już przenika się na koszty transportu i dystrybucji żywności, grożąc rozszerzeniem bazy inflacyjnej w nadchodzących tygodniach.

Bank Hiszpanii podniósł o dziewięć dziesiątych punktu procentowego swoją prognozę średniej inflacji na 2026 rok, ustalając ją na poziomie 3%, i ostrzegł, że w scenariuszu przedłużającego się konfliktu wskaźnik ten może wzrosnąć nawet do 5,9%, co przywołałoby kryzys energetyczny z 2022 roku.

Pakiet interwencyjny o wartości 5 miliardów

Rząd Pedro Sáncheza zatwierdził 20 marca pakiet antykryzysowy o wartości 5 miliardów euro, składający się z 80 środków, wśród których wyróżniają się:

• Obniżenie podatku VAT na paliwa do 10%.
• Obniżka o 60% podatków od energii elektrycznej.
• VAT na gaz ziemny ustalony na poziomie 10%.
• Zamrożenie cen butanu i propanu.
• Bezpośrednia pomoc dla gospodarstw domowych w trudnej sytuacji i małych firm.

Ministerstwo Gospodarki podkreśliło, że hiszpańskie zaangażowanie w energię odnawialną – która już ustala cenę energii elektrycznej przez 84% godzin, w porównaniu z 25% w 2019 roku – działa jako „częściowa tarcza” przed szokiem zewnętrznym, pozwalając na spadek cen energii elektrycznej, podczas gdy ropa naftowa drożeje.

Implikacje europejskie i spojrzenie w przyszłość

Hiszpańskie dane zapowiadają napięcia w całej strefie euro, której pierwszy odczyt inflacji za marzec zostanie opublikowany w przyszłym tygodniu. Prezes EBC, Christine Lagarde, ostrzegła, że rynki mogą być „zbyt optymistyczne” co do wpływu gospodarczego konfliktu, a zakłady na podwyżkę stóp procentowych na najbliższym posiedzeniu EBC rosną.

Dla hiszpańskich gospodarstw domowych o niższych dochodach uderzenie jest nieproporcjonalne: wydatki na ogrzewanie, transport i żywność stanowią większą część ich budżetu. Jeśli kryzys w Cieśninie Ormuz nie zostanie rozwiązany w drugim kwartale, Hiszpania może stanąć w obliczu scenariusza stagflacji, który utrudni ożywienie zatrudnienia i wzrostu, szacowany obecnie na 2,3% PKB na 2026 rok.