Słowacja wprowadza reglamentację paliwa: limity i wyższe ceny na stacjach

Nadzywczajne środki na stacjach benzynowych

Słowacja od czwartku 20 marca stała się pierwszym krajem Unii Europejskiej, który w reakcji na globalny kryzys naftowy zdecydował się na bezpośredni system reglamentacji paliw. Rząd Roberta Ficy zatwierdził 30-dniowe rozporządzenie, które ogranicza sprzedaż oleju napędowego na stacjach benzynowych na całym terytorium kraju.

Zgodnie z nowymi przepisami klient może zatankować olej napędowy wyłącznie do baku pojazdu i maksymalnie do jednego 10-litrowego kanistra. Całkowita kwota nie może przekroczyć 400 euro na jeden pojazd, co przy obecnych cenach odpowiada około 200 litrom. Samoobsługowe stacje benzynowe, które nie są w stanie egzekwować tych limitów, muszą zostać tymczasowo zamknięte.

Podwójne ceny: cudzoziemcy zapłacą więcej

Najbardziej kontrowersyjnym środkiem jest wprowadzenie odrębnej ceny dla pojazdów z zagranicznymi numerami rejestracyjnymi. Cena ta zostanie obliczona jako średnia cen oleju napędowego w Austrii, Czechach i Polsce – czyli w krajach, gdzie paliwo jest znacznie droższe niż na Słowacji. Podczas gdy słowacki kierowca tankuje średnio za 1,534 euro za litr, zagraniczny kierowca zapłaci według Denníka N około 1,826 euro.

Rząd zakazał również wywozu oleju napędowego z terytorium Słowacji. Ograniczenia nie dotyczą pojazdów policji, wojska, straży pożarnej i służb ratunkowych.

Turystyka paliwowa opróżniła stacje

Bezpośrednim powodem wprowadzenia tych środków była masowa turystyka paliwowa z Polski. Premier Fico na konferencji prasowej powiedział, że „stacje benzynowe na północy Słowacji dosłownie wyschły, ponieważ ceny są znacznie niższe w porównaniu z Polską”. Niższe ceny były wynikiem dobrowolnego zamrożenia cen, na które rząd zgodził się z rafinerią Slovnaft.

Paradoksalnie, sama Polska stanęła w obliczu podobnego problemu – niemieccy kierowcy tankowali tam tańszy olej napędowy. W ten sposób powstał łańcuchowy efekt arbitrażu cenowego w całej Europie Środkowej.

Globalny kryzys: Hormuz i Drużba

Za niedoborem oleju napędowego stoi podwójny szok po stronie podaży. Po pierwsze, blokada Cieśniny Ormuz przez Iran od początku marca 2026 roku praktycznie wstrzymała transport morski ropy naftowej z Zatoki Perskiej. Cena ropy Brent wzrosła powyżej 126 dolarów za baryłkę – najwyżej od 2022 roku. Analitycy mówią o największych zakłóceniach w dostawach od kryzysu naftowego w latach 70..

Po drugie, ropociąg Drużba jest od stycznia niesprawny. Ukraina wstrzymała transport rosyjskiej ropy po rzekomym uszkodzeniu stacji pomp w wyniku ataku dronów. Słowacja i Węgry twierdzą, że wznowienie jest technicznie możliwe, ale Kijów odmawia współpracy. Dlatego rząd już w lutym ogłosił stan zagrożenia naftowego i zaczął zaopatrywać Slovnaft ze strategicznych rezerw.

Krytyka i obawy

Opozycyjny poseł Ivan Štefunko z ruchu Progresywna Słowacja skrytykował te środki. Jego zdaniem rząd nie poradził sobie z kryzysem, a ograniczenia mogą prowadzić do dalszego zamykania działalności. Niektóre sieci zgłaszają 20-procentowy spadek zapasów, co w połączeniu z paniką zakupową krajowych kierowców jeszcze bardziej pogarsza sytuację.

Rozporządzenie obowiązuje przez 30 dni z możliwością przedłużenia. Słowacja wkracza więc w okres, który przypomina kryzys energetyczny z 2022 roku – tym razem jednak z dużo bardziej radykalnymi narzędziami regulacji.